Press "Enter" to skip to content

KÜRT KAVMİ NASIL DOĞDU?

Her kavmi yada etnik oluşumu görünür kılan belli medeni, sosyal, antropolojik ve coğrafi ısrarlı özellikler bulunur.

Kavmi ya da etnik grupları tanımlamada ilk tespitlerini tarihçiler, sosyologlar ve antropologlar MÖ 13. yy sonrasında ki Ön Asya halkları için yapabilmiştir.

İnsanın tahıllı veya avcı yaşam süreçleri ilkel grupsal dönemleridir. Bu süreç dünyada Buzul Çağı bitiminde, MÖ 13. yy sonrası insan için en elverişli iklim sahip 30′ ve 44′ paralelde yer alan coğrafyalarda olmuştur.

Ön Asya dünyanın en verimli coğrafyasıdır. Üç kıtanın buluştuğu çevresindeki insan gruplarını kendine çekmiştir. Nitekim bu serüven en çarpıcı medeniyetlerin Ön Asya’da doğuşunu sağlamıştır.

Örneğin Kürd etnik oluşumun vatanı Yukarı Mezopotamya ve Anti-Toros platolarıdır.

Fakat Kürd etnik oluşumdaki kültürel kimliğini hakim kılan Doğu Aryan kabilelerin ana vatanı “Ariya Vaeja” dır. Bu yerin kuzey batı Himalaya Dağları yani modern Afganistan toprakları olduğu tahmin ediliyor. (Avestaya göre)

Kürdlerin Doğu Aryan ataları bu topraklardan Ön Asya’nın batı ucundaki bugünkü topraklara MÖ 2000 yılları sonrası peyderpey uzun yıllar aralıklar ile göç etmişler. Önceleri İran ve Zağroslara yerleşmişler.

Kürd kavmi oluşumunda yer alan Doğu Aryan kabileler; Zağroslardan batıya; Anti-Toros Dağları ve Yukarı Mezopotamya’da MÖ 16. yy sonrası görülen Mitanni, Hatti, Hyksos ve MÖ 8. yy. sonrası önce İran ve sonra tekrar Yukarı Mezopotamya’da görülen yine Doğu Aryan kültürlü; Med, İskit/Saka, Kimmer, Pers, Part, Sogd vs. Doğu Aryan kültürlü kabilelerdir.

Bu kabileler; Mitanni, Hyksos, Med, Pers, Part ve Sasani toplulukların ortak Doğu Aryan-Hindui edebi dil ve dini kültürlerine sahip oldukları öne çıkar. Doğu Aryan Hindui Aryan kültürleri bu halkların İndus Hindui kültürü ile etkileşim içinde kaldıklarını gösterirler.

Kürd etnik kültürünü oluşturan diğer yapı; Kürdlerin Yukarı Mezopotamya yerlileri olan Kafkas kültürlü Hurri ve diğer kabileleri ise tali planda bu melez Kürd kavmi oluşumda yer alır.

Melez süreçte Doğu Aryan toplulukların kültürü yerel Kafkas kültürüne siyasal nedenler ile baskın gelir. Çünkü Doğu Aryan kabilelerin bölgede 1250 yıllık kesintisiz siyasal egemenlikleri sonrası yerel Hurri ve diğer halklar üstünde kültürel egemenlikleri de oluşur.

Med, Pers, Part, Sasani İmparatorluklarının 1250 yıllık kesintisiz hakimiyet bölge tarihi, bölgenin iki büyük modern kavmi: Kürdlerin ve Farsların ortak antik dōnem siyasal tarihleridir.

Bölge tamamı ile bu süreçte Doğu Aryan kültürün denetimine girer. Kadim yerel Kafkas kültür ise (sonuncusunu Urartular ve Elamlar temsil etmiştir.) asimile ve entegre edilerek milat öncesi sonu ortadan tedricen kalkarlar.

Yani Kürd oluşumu melez ve Yukarı Mezopotamya’lıdır.

Kürdlerin kavmi bu melez oluşum süreci bölgedeki Aryanik kültürel ilk görünümleri olan melezleşme, tarih olarak MÖ 20. yy da başlar ve MÖ 6. yy sonrası özellikle Kommegene, Sophene, Osrene, Karduk, Atropone, Part Medyası ve Arbella vs. bölgelerinde Kürd kavmi oluşumu ile tedricen sonuçlanır.

Yukarı Mezopotamya da etimolojik Sümer ve Akad dillerindeki bu bölge alanı ve bölge insanı için kullanılmış adları; “Kurti, Kırti, Guti” adları daha sonra yine bölge halklarınca. “Kurd, Kardu, Gord, Karda, Kurd” vs. olarak telaffuz edilir.

Bu “Kurd/Kürt” adlandırma kadim dönemde bölgede yaşayan ve ısrarlı birliğini koruyan halkın adı olarak ifade edilir. Daha sonra bu topraklar üzerinde ısrarlı olarak birliklerini sürdüren ve yeni biçimde kültürel bir kavmi kimliği yansıtan Kürd halkın etnik ve genel kavmi/milli adı olur.

Bahoz Şavata
Güncelleme: 06.05.2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir