Press "Enter" to skip to content

ŞAVATA AİLESİ

Şavata Ailesi, Canbegan Aşiret konfederasyonuna bağlı,  aşiretin kuzey batı kolundan Diréjan aşireti ile birleşmiş Zeynan aşiretinden bir malbat; yani tanınan, büyük ailedir. (Malbat: Kürdçe dilinde en az altı kuşağı bilinen büyük aileye denir.)

Şavatalar, Malatya-Sivas Yama Dağları’nda Kürd Dirêjan aşireti merkezli, köy ve yaylakları olan ve daha çok Malatya yerleşimli ailelerdir.

Malatya’da ki diğer Kürd ailelerden Şavata ailelerinin farklılıkları; şehir yaşamlarında tüccar, eşraf, otoriter, sülaleden aydınları bilinen ve bölgede mezar taşlarındaki kitabeleri Kürdçe yazılı olan görünümleridir.

Yama dağlarında Dirêjan aşireti içinde yaygın olarak büyük dedelerinin lakabı olarak kullanılan “Şavata” soyadını, “1936 Soyadı Kanun Değişikliği” sonrası resmen kullanmışlardır. (Büyük Dedeleri Ömer’e ait olan lakapları “Şevata” lakabına ad olan; “Warê Şêvata” adlı yer, Malatya Hekimhan kazası Hasançelebi nahiyesine bağlı Kavarcık-Karapınar köyleri merasında dağlık bir mıntıkanın adıdır.)

Şavata Ailesi’nin eski kuşakları Malatya şehrinde ve tüm Orta-Doğu’da ticaret ve nakliyecilik yapmışlardır. Son yüz yıl içinde nakliyecilik ve büyükbaş, küçükbaş ve binek hayvan ticareti ile uğraşmışlardır.

Ticaretin yanı sıra, Şavata Ailesi yakın zamanda birçok iş alanında, siyasi ve edebi yaşamda renkli kişiliklere sahip olmuştur.

Ailenin büyüğü olarak bilinen ve çevresinde otoriter ve tüccar kişiliği ile tanınan H. Ali Şavata, tüccarlığın yanı sıra Kürdçe ve Türkçe dillerinde gulbend ve güzelleme tarzı şiirleri olan aydın bir kişiliktir.

Aileden geleneksel meslek olan küçükbaş ve büyükbaş hayvan ve et üretimi, alımı ve satımı ile uğraşan Vahap Şavata ve Muhsin Şavata bütün Orta-doğu’da tanınan büyük canlı hayvan tüccarlarıdır. Aynı işi üçüncü kuşaktan Talat Şavata sürdürmüş, GAİP (Güneydoğu Anadolu İhracatçılar Birliği) Başkanlığı yapmıştır. 1981-82 yıllarında ihracattaki üstün hizmetlerinden ve başarısından ötürü şilt almış tanınmış bir ihracatçıdır. Aynı iş alanında daha çok Malatya ve şarkta tanınan Bedir Şavata, hem tüccar hem birçok alanda büyük bir işverendir. İlk tüccar kuşaktan Mehmet Şavata (Mamko), Ömer Şavata ve Mustafa Şavata ise tüccar mesleklerinin yanı sıra Malatya ilinin büyük çiftçileridir.

Aileden hem ziraat hem besicilik ile uğraşan Tahir Şavata, aynı zamanda günlük yaşamda nüktedan bir hiciv ustası ve halk tarafından oldukça sevilen kişiliktir.

Ailenin ilk üniversite yüksek tahsilini yapan, İstanbul Hukuk Fakültesi tahsilini yapmış M. Sinan Şavata’dır. M. Sinan Şavata, İstanbul Üniversitesi MTTB Başkanlığını yapmış, Malatya ve İstanbul Barosu’nun ünlü bir avukatı olmuştur.

Aynı şekilde yüksek tahsil yapmış Ducan Doğan Şavata, Edebi Şavata, Şinasi Şavata, Yasin Şavata, Azmi Şavata ve Nabi Şavata kendi mesleklerinde devlet ve özel sektörlerde yüksek mertebelerde yer almış ve kendi iş alanlarında büyük işverenler olmuşlardır.

Sosyal yaşamda Şavata Ailesi yakın zamanda kültürel ve siyasal alanda oldukça renkli kişilikler ile anılmıştır. Tahir Şavata’nın oğlu Kani Şavata, bir sinemacı olarak Kürd kültürünün tanınmış film yapımcısı ve sanatçısı olmuştur. Türkiye ve Güney Kürdistan sinemalarına ve Televizyon kanallarına yaptığı filmlerinde ilk Kürdçe müziği ve söyleşiyi kullanan kişidir. “Sınır” adlı filmi ile; “Antalya Film Festivali Uluslararası Kısa Film Birincilik Ödülü”nü almıştır. Yine bir çok dizisi uluslararası ödüller almıştır.

Aile üyelerin bazıları siyasete de atılmıştır. Fakat ailenin her bireyi farklı siyasi kulvarlarda yer almıştır.

Muhsin Şavata, Kürd halkının etnik sorunlarını resmen Türkiye Devleti yetkililerine dillendiren dilekçeleri nedeniyle ünlü Kürd Davası: “49’lar Davası”ndan ve 1980 sonrası birçok başka davadan siyasi düşüncelerinden ötürü hem tutuklanmış, hem yargılanmıştır.

Muhsin Şavata’nın oğlu Bahoz Şavata, 1979 yılında Kawa Kürd Davasından yargılanmış, uzun yıllar bu nedenle politik tutuklu kalmıştır. İlk cezaevi hayatı sonrası 1990 yılında Güney Kürdistan’da; “Bereye Kürdistan” (Kürdistan Cephesinde) yer almıştır. Güney Kürdistan’da “1991 Newroz Ayaklanması” döneminde Süleymaniye şehri, Kaledize kazası bölgesinde arkadaşları ile birlikte Sahra Hastanesi kurarak, bölge halkına sağlık hizmeti vermiştir. Aynı zamanda araştırmacı ve politik yazar olan Bahoz Şavata, Kürd yayın organlarında, sosyal medyada yüzlerce makalenin yanı sıra, birçok film senaryosu ve “Ön Asya halkları ve Kürdlerin Tarihi” adlı iki cilt halinde yayınlanan antik tarih kitaplarının da yazarıdır.

Aile üyelerinin çoğunluğu daha çok muhafazakâr Türkiye partilerinde yer almıştır. Bu kişiliklerden en çok tanınan M. Naci Şavata, ünlü Malatya Milletvekili ve Bağımsız Belediye Başkanı Sayın Hamit Fendoğlu sonrası Malatya Belediye Başkanlığı, AKP döneminde ise Malatya Meclis Başkanlığı yapmıştır.

Ailenin yeni nesilleri hepsi yüksek tahsilli olup, birçoğu önemli mevkilerde ve bazı mesleki dallarda memuriyetlik ve işverenlik yapmaktadır. Önemli bir kesimi ise çeşitli ticaret alanlarında ailenin geleneksel baba mesleklerinde işlerini sürdürmektedir.

Son Güncelleme: 30.09.2018 – MALATYA
Hazırlayan: Bahoz ŞAVATA

  1. Muharrem Kays Muharrem Kays

    Aklına sağlık…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir