Press "Enter" to skip to content

ZAZA MI, ZAZAN MI ? 

Ünlü Selefkos İmparatorluğu döneminde (MÖ 322-MS 63) önceleri İran, Ermenistan ve Medya’ya daha sonra güneyde Suriye ve Mezopotamya’ya yayılan Part aşiretleri buralarda bölgenin diğer kavimleri ile karıştığı görülür.

Ermeni tarihçiler Van bölgesinde, Romalı tarihçiler daha batıda Urfa ve Halep civarında yerleşik olan bazı Part aşiretlerinden bahseder. Anlaşıldığı kadarı ile Part kabileleri farklı lehçelerde oldukları tahmin edilen kendileri gibi Ariyaca konuşan toplulukların arasında bu kabileler yerleşik düzenlere geçmiştiler.

Partların/Eşkanilerin yerleşimi konusunda Kırmanckilerin/Zazaların Kuzey Kürdistan’daki ve dil bakımından onlara yakınlığı ile bilinen Güney doğu Kürdistan’da ki Goranların Elam’ın Kuzey batısına düşen Medya’da ki (Doğu Kürdistan’daki) günümüzdeki demografik yerleşimleri dikkat çekicidir. Bir an için bu yerleşim dikkate alındığında Kırmanckilerin/Zazaların ve Goranların Part soylu bu bölgelere yerleşen kabilelerin uzantısı olduğu sanısına kapılanabilinir.

Part siyasal tarihi incelendiğinde onlar hem Kuzey batı Kürdistan’da ve Doğu Kürdistan’da bu bölgelerde uzun yıllara yayılan cephe savaşları yapmışlardır. Pek ala anılan bölgelerde yaşayan bu topluluklar Partların soyundan olabilir. Tabi Pers Kralı Darius’un Bihistun Kitabesi’ndeki (DUYUN KİTABESİ) “Zazan’lar” belirlemesini bölge adı olarak değerlendirirsek yada Ahameniş Kralı Darius’un tanımladığı bölge adı “Zazan” ile modern Zazaların ilişkisini tesadüfi bir benzerlik olarak kabul edersek! Çünkü Kral Darius Zazan adlı bölgede Babil Kralı III. Nebkadnezar‘ı yendi, beş gün sonra Fırat kenarında Zazana yakınında tekrar yendi. III. Nebkadnezar Babil’e doğru kaçtıysa da orada tutuklanıp idam edildi. Bu Zazana’nın bizim Zazaların toprağı ile hiç alakası yoktu.

Part Eşkani Devletin Ön Asya’da Doğu Aryan halkların batıdaki hudutları Fırat kuzeyde Murat ve Aras Nehirleri olarak oluşmaya başlamıştır. Partlar, kendileri gibi aynı soydan olan doğuda Farsların batıda Kürdlerin içinde erimiş oldukları ön görülür.”

(Oyunlara gelmemek için Bihustun yazıtının ilgili bölümünü sunuyorum:
İngilizcesi:”(19) King Darius says: After that I marched against Babylon. But before I reached Babylon, that Nidintu-Bêl, who called himself Nebuchadnezzar, came with a host and offered battle at a city called Zâzâna, on the Euphrates. Then we joined battle. Ahuramazda brought me help; by the grace of Ahuramazda did I utterly overthrow the host of Nidintu-Bêl. The enemy fled into the water; the water carried them away. On the second day of the month Anâmaka (18 December 522 BC) we joined battle.
Türkçesi: “Ben Kral 1.Darius derim ki; Babil’i fethinden sonra bölgede isyanlar çıktı. Ainaira’nın oğlu Nidinta-Bel adında biri, Yeni Babil’in son kralı Nabonidus’un oğlu olduğunu iddia ederek Babil kralı III. Nebukadnezar olarak isyana başladı. Fırat Nehri kenarında Zazana yakınında bir muharebe yapıldı, ben (1. Darius) bu kral III. Nebukadnezar’ı yendim. Onlar nehir yolu ile (sandallarla) kaçtılar. Ahura-mazda bana yardım etti. Beş gün sonra Anamaka ayında (MÖ 13 Aralık 522 tarihinde) onu tekrar yendim.”*G. P. Goold, Harvard Studies in Classical Philology, 1 Ocak 1972, Harvard University Press,

“İslamiyet öncesi Ön Asya ve ARYAN KÜRDLER” kitabından derlenmiştir. Bahoz Şavata..

  1. Merhaba. Bu fotoğrafın kime ait olduğunu öğrenebiliyor muyum ?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir